حتما برای شما هم پیش اومده که موقع باز کردن شیر آب، با آن فشار زیاد و پرفشار آب مواجه شدید و یه لحظه به این فکر کردید که «چقدر آب داره هدر میره!» یا وقتی قبض آب رو میبینید، چشمتون از حدقه بیرون میزنه. راستش رو بخوایم، در دنیای امروز که بحران آب به یک دغدغه جهانی تبدیل شده، هر قطره آب ارزش طلا رو داره. اما خب، از طرفی هم نمیشه روند عادی زندگی رو متوقف کرد. پس چاره چیه؟
تصور کنید یک وسیله کوچک، ارزان و فوقالعاده وجود داره که میتونه بدون اینکه شما رو اذیت کنه، مصرف آب خونه رو تا ۵۰ درصد کاهش بده! بله، درست شنیدید؛ ۵۰ درصد! اسم این قهرمان ناشناخته چیه؟ سرشیر کاهنده مصرف آب یا به قول معروف، «سردوشی کم مصرف».
سرشیر کاهنده مصرف آب دقیقا چیست و چه شکلی است؟
بیایید اول با هم آشنا بشیم. سرشیر کاهنده مصرف آب، در نگاه اول کاملا شبیه به همون سرشیرهای معمولییه که ته همه شیرهای آب و دوشها بسته میشه. اما درون این کوچولوی به ظاهر ساده، یک دنیا تکنولوژی نهفته شده.
کار اصلی این وسیله اینه که جریان آب خروجی رو مدیریت کنه. یعنی به جای اینکه آب با فشار و حجم زیاد و کنترلنشده بیرون بریزه، آن را با هوای بیشتری مخلوط میکنه و در عین حفظ فشار احساسی خوب، حجم واقعی آب خروجی رو به شدت کاهش میده. پس شما احساس میکنید دارید با یک فشار عالی دوش میگیرید یا ظرف می شورید، در حالی که دارید نصف آب معمولی مصرف میکنید! جالب نیست؟
چگونه یک سرشیر ساده میتواند این همه در مصرف آب صرفه جویی کند؟
خب بریم سراغ اصل ماجرا. شاید براتون سوال باشه که این معجزه چطور اتفاق میافته. پاسخ در چند تکنولوژی ساده اما هوشمندانه نهفته است:
الف) تکنولوژی هوادهی (Aeration):
این متداول ترین تکنولوژی در سرشیر های کاهنده است. این مدل سرشیرها هوا را به جریان آب اضافه میکنند. یعنی چی؟ یعنی شبکه داخلی این سرشیرها طوری طراحی شده که وقتی آب از آن عبور میکند، با مکشی که ایجاد میشود، هوا را به داخل کشیده و حباب های ریز هوا را با قطرات آب مخلوط میکند.
نتیجه: جریان خروجی به جای اینکه یک ستون کامل و توپر از آب باشد، مخلوطی از آب و هواست. این کار دو اثر فوقالعاده دارد:
-
حفظ فشار: شما همچنان احساس می کنید فشار آب زیاد است چون حجم کلی مایع خارج شده زیاد است، اما بخشی از این حجم را هوا تشکیل داده است.
-
کاهش حجم آب: در نهایت، حجم واقعی آبی که از شیر خارج میشود و شما پول آن را می پردازید، برخی اوقات تا نصف کاهش پیدا میکند.
ب) تکنولوژی جریان محدود (Laminar Flow):
بعضی از سرشیرهای پیشرفتهتر به جای مخلوط کردن هوا، فقط مسیر عبور آب را محدود میکنند. آنها دارای دیافراگم یا شکافهای بسیار باریکی هستند که فقط به مقدار مشخصی آب در واحد زمان اجازه عبور میدهند. این مدل بیشتر در مکانهای صنعتی یا عمومی استفاده میشود اما در برخی سرشیرهای خانگی نیز دیده میشود.
ج) تکنولوژی مهپاش (Mist):
این مدل که کمتر رایج است، آب را به صورت ذرات ریز مه (مثل اسپری) خارج میکند. این روش فوق العاده در صرفهجویی آب است و برای شستشوی دست بسیار مناسب است، اما برای پر کردن یک لیوان یا شستشوی ظروف ممکن است چندان کاربردی نباشد.
پس میبینید؟ اینجا یک سرشیر نیست، یک سیستم هوشمند مدیریت آب است که در کف دست شما جا میشود!
مزایای استفاده از سرشیرهای کاهنده مصرف: از کاهش قبض تا نجات زمین
استفاده از این سرشیرها فقط به نفع جیب شما نیست، بلکه یک حرکت سبز و دوستدار محیط زیست است.
-
کاهش چشمگیر قبض آب و انرژی: وقتی آب کمتری مصرف میکنید، طبیعتا پول کمتری هم میپردازید. اما نکته جالبتر اینجاست: بخش بزرگی از آب مصرفی در خانه، آب گرم است. وقتی شما آب گرم کمتری استفاده کنید، انرژی کمتری (گاز یا برق) برای گرم کردن آن مصرف شده و قبض انرژی شما نیز کاهش پیدا میکند. یعنی با یک تیر دو نشان!
-
حفظ منابع طبیعی: آب یک منبع پایانناپذیر نیست. با کاهش مصرف، به حفظ ذخایر آب زیرزمینی، دریاچهها و رودخانهها کمک میکنیم.
-
کاهش فشار بر سیستم تصفیه و توزیع آب: شهرها انرژی و هزینه زیادی برای تصفیه و پمپاژ آب صرف میکنند. با کم کردن مصرف، به کاهش این فشار و هزینههای ملی کمک میکنیم.
-
تجربه کاربری بهتر: بسیاری از سرشیرهای کاهنده مدرن، پاشش آب را نرمتر و یکنواخت تر می کنند و از پاشیدن آب به اطراف جلوگیری میکنند.
-
نصب آسان و ارزان: برخلاف بسیاری از سیستمهای صرفهجویی، این سرشیرها بسیار ارزان هستند و هر کسی میتواند در کمتر از ۵ دقیقه آن را نصب کند.
انواع مختلف سرشیر کاهنده مصرف: کدام یک برای شما مناسبتر است؟
همه این سرشیرها مثل هم نیستند. برای انتخاب بهترین گزینه، باید با انواع آن آشنا شوید.
-
سرشیر کاهنده شیر روشویی: برای دستشویی و آشپزخانه. معمولا رزوه دارند و به راحتی روی شیر بسته میشوند. میزان دبی خروجی آنها معمولا بین ۱.۵ تا ۳.۵ لیتر در دقیقه است.
-
سردوشی کاهنده مصرف (Showerhead): مخصوص دوش حمام. این مدل بسیار مهم است چون بیشترین مصرف آب خانگی مربوط به حمام است. یک دوش معمولی بین ۱۲ تا ۲۰ لیتر در دقیقه آب مصرف میکند! اما یک سردوشی کاهنده میتواند این عدد را به ۶ تا ۹ لیتر در دقیقه برساند. برخی از آنها حتی دارای کلید قطع موقت هستند تا هنگام صابون زدن، جریان آب را کاملا قطع کنید.
-
سرشیر Flexible یا قابل انعطاف: این مدل که یک لوله قابل خم شدن دارد، نه تنها آب را کم میکند، بلکه به شما کمک میکند دقیقا آب را به نقطه مورد نظر برسانید و در طول شستشوی ظروف یا سینک، از هدررفت آب جلوگیری کنید.
-
سرشیرهای حسگری (Sensor): این مدلها که بیشتر در مکانهای عمومی استفاده می شوند، فقط وقتی دست شما زیر شیر است آب را جاری میکنند و به صورت خودکار قطع میشوند.
نکته مهم: روی بستهبندی یا خود محصول عددی به نام دبی (Flow Rate) نوشته شده که نشان دهنده میزان آب خروجی بر حسب لیتر در دقیقه است. هرچه این عدد کوچکتر باشد، صرفهجویی بیشتر است.
چگونه یک سرشیر کاهنده مصرف خوب و اصل را از تقلبی تشخیص دهیم؟
متاسفانه بازار پر از محصولات تقلبی و بیکیفیت است که نه تنها صرفهجویی نمیکنند، بلکه ممکن است بعد از مدتی خراب شوند.
-
برند معتبر بخرید: از خرید محصولات بینام و نشان خودداری کنید. برند های معروف داخلی و خارجی موجود هستند که گارانتی و خدمات پس از فروش دارند.
-
به وزن محصول دقت کنید: محصولات تقلبی معمولا بسیار سبک و از پلاستیک بیکیفیت ساخته شدهاند. محصولات خوب وزن مناسبی دارند و جنس آنها مرغوب است.
-
به عدد دبی درج شده توجه کنید: حتما به عدد لیتر بر دقیقه که روی جعبه درج شده دقت کنید.
-
مشخصات فنی: محصولی بخرید که دارای استاندارد های ملی ایران یا استانداردهای بینالمللی مانند WaterSense باشد.
-
بازخوردها را بخوانید: قبل از خرید، نظرات سایر کاربران را در سایتهای فروش آنلاین مطالعه کنید.
نحوه نصب قدم به قدم سرشیر کاهنده مصرف آب
نگران نصب نباشید. این کار از آب کردن یک پرتقال هم سادهتر است! فقط به یک آچار فرانسه یا انبر دست کوچک نیاز دارید.
-
شیر آب اصلی را ببندید: یک چهارپایه زیر شیر آب بگذارید و شیر اصلی آب که معمولا زیر سینک است را ببندید.
-
سرشیر قدیمی را باز کنید: با دست یا با کمک یک انبر، سرشیر قدیمی را در خلاف جهت عقربههای ساعت بچرخانید تا باز شود. اگر خیلی سفت بود، میتوانید یک پارچه دور آن بپیچید تا هم به آن آسیب نرسد و هم انبر بهتر بگیرد.
-
نوار تفلون (نوار کنت) بپیچید: چند دور (معمولا ۳-۴ دور) نوار تفلون را به دور رزوه شیر آب بپیچید. این کار باعث آببندی بهتر و جلوگیری از چکه کردن میشود.
-
سرشیر جدید را نصب کنید: سرشیر جدید را روی رزوه قرار داده و آن را در جهت عقربههای ساعت بچرخانید تا کاملا محکم شود. توجه کنید که برای محکم کردن آن نیاز به نیروی زیادی نیست، فقط تا جایی ببندید که چکه نکند.
-
آب را باز کرده و تست کنید: شیر اصلی آب را باز کنید و سپس شیر روشویی را برای تست باز کنید. بررسی کنید که چکه نداشته باشد و جریان آب یکنواخت باشد.
تمام! همین پنج قدم ساده میتواند زندگی شما را تغییر دهد.
محاسبه میزان صرفه جویی سرشیر کاهنده مصرف آب
بیایید با یک حساب سرانگشتی ساده، معجزه اقتصادی این کار را ببینیم.
فرضیات:
-
یک خانواده ۴ نفره.
-
هر نفر متوسط ۵ دقیقه در روز دوش میگیرد.
-
دبی یک دوش معمولی: ۱۵ لیتر در دقیقه.
-
دبی یک سردوشی کاهنده: ۷ لیتر در دقیقه.
-
قیمت هر مترمکعب آب و فاضلاب (طبق تعرفههای سال ۱۴۰۳): حدود ۲۰,۰۰۰ تومان (هر مترمکعب = ۱۰۰۰ لیتر).
محاسبه مصرف با دوش معمولی:
۴ نفر * ۵ دقیقه * ۱۵ لیتر = ۳۰۰ لیتر مصرف روزانه
۳۰۰ لیتر * ۳۰ روز = ۹,۰۰۰ لیتر (۹ مترمکعب) مصرف ماهانه
هزینه ماهانه: ۹ * ۲۰,۰۰۰ = ۱۸۰,۰۰۰ تومان
محاسبه مصرف با سردوشی کاهنده:
۴ نفر * ۵ دقیقه * ۷ لیتر = ۱۴۰ لیتر مصرف روزانه
۱۴۰ لیتر * ۳۰ روز = ۴,۲۰۰ لیتر (۴.۲ مترمکعب) مصرف ماهانه
هزینه ماهانه: ۴.۲ * ۲۰,۰۰۰ = ۸۴,۰۰۰ تومان
صرفهجویی فقط در بخش حمام: ۱۸۰,۰۰۰ – ۸۴,۰۰۰ = ۹۶,۰۰۰ تومان در ماه!
یعنی فقط با تعویض سردوشی حمام، تقریبا ماهی ۱۰۰ هزار تومان فقط در هزینه آب صرفهجویی میکنید. این رقم را با اضافه کردن سرشیر های روشویی آشپزخانه و دستشویی و همچنین صرفهجویی در هزینه گاز (برای گرم کردن آب کمتر) ضرب کنید! میبینید که هزینه خرید این سرشیرها (که شاید نهایتا ۲۰۰-۳۰۰ هزار تومان باشد) در کمتر از ۳ ماه برگشت میخورد و بعد از آن تمام سود خالص است.
